Podstawy zabezpieczenia potrzeb polskiej energetyki jądrowej

Dotychczas odbyły się trzy wyjazdy terenowe w celu pobrania próbek. Na każdym wyjeździe w skład ekipy badawczej wchodzili przedstawiciele przynajmniej dwóch Partnerów. W sumie pobrano 46 próbek glebowych i skalnych i 7 próbek wody, które zostały poddane specjalistycznym analizom w laboratoriach Parterów.

W okolicach Kowar, na terenie południowo- wschodniej części Kotliny Jeleniogórskiej u podnóża Karkonoszy i Rudaw Janowickich, była największa koncentracja przemysłu wydobywczego i przerobowego złóż uranu w Polsce w latach 50tych i 60tych ubiegłego wieku.

Dzięki staraniom byłego dyrektora technicznego Zakładów Przemysłowych R1 – Franciszka Gawora, udostępniono dwie trasy turystyczne, mające na celu przybliżenie zagadnień związanych z wydobyciem i przeróbką uranu w tym rejonie. Jedna z tych tras obejmuje sztolnię 19A, gdzie pobrano próbki.

Opierając się na danych literaturowych podjęto decyzje o wyjeździe w rejon Gór Świękorzyskich. Na podstawie wywiadów przeprowadzonych z mieszkańcami terenów powydobywczych, na których ekipa badawcza prowadziła rekonesans, oraz po rozmowach z nadleśniczymi, zadecydowano o poborze próbek w 4 miejscach. W Miedziance, w Winnej, na terenie Nadleśnictwa Daleszyce oraz w Rudkach.

Pierwsze wzmianki o kopalniach i wydobyciu uranu w okolicach Sudetów Zachodnich pochodzą jeszcze z XIX wieku. Uran był wtedy wydobywany przy okazji wydobycia srebra i miedzi.

W trakcie wyjazdu, ekipa badawcza natrafiła na liczne miejsca, których charakterystyka wskazuje na to, że mógł być tam kiedyś wydobywany uran. Miejsca te oraz liczne hałdy pokopalniane były, w większości przypadków, źle bądź w ogóle nie zabezpieczone przed oddziaływaniem na środowisko. Nasz zespół otrzymał nieocenioną pomoc w znalezieniu tych miejsc od lokalnej ludności, w szczególności od sołtysów wsi Kopaniec i Kromnów oraz leśniczych z Nadleśnictwa Jelenia Góra.

W czerwcu 2012 roku odbył się kolejny wyjazd terenowy, w którym uczestniczyli przedstawiciele Politechniki Wrocławskiej, Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Celem wyjazdu był pobór próbek w okresie pełnej wegetacji roślin. Na podstawie rozpoznania przeprowadzonego w trakcie wcześniejszych wyjazdów, wytypowano kilka stanowisk, z których pobrano próbki odpadów pokopalnianych jak również próbki roślin, porastających zarówno hałdy jak i terny rolnicze znajdujące się poniżej. Dodatkowo zespół z CELOR dokonywał pomiarów dawek promieniowania na tych stanowikach. Pobrano również próbki wody wypływające z wyrobisk jak i znajdujące się w ich pobliżu.